SEKER HASTALARINDA EGZERSIZ
Seker hastaligi gelisiminde hareketsiz bir yasantinin onemli rolu vardir. Egzersiz yapmayan kisilerde daha kolay seker hastaligi ortaya cikar. Egzersiz ile kaslardaki seker tuketimi artar ve kan sekeri azalir. Ayrica insulin hormonu daha iyi calisir.
Egzersizin faydalari sunlardir:
A ) Kan sekeri normallesir
B) Tansiyonda duzelme olur ve duser
C) Kan kolesterolu duser
D) Kalp hastaligi riski azalir
E) Insulin hormonu daha iyi calisir
F) Eklem sikayetleri azalir
G) Kemik erimesi daha az olur
H) Psikolojik olarak kendinizi daha saglikli ve zinde hissedersiniz
I) Seker hastaliginin ortaya cikisi gecikir
J) Insulin hormonunun etkinligi %50-60 artar
K) HbA1c % 10-20 azalir
L) Kilo kaybi olur
Egzersiz olarak gunde 150 kalori veya haftada 1000 kalori harcayacak sekilde orta derecede bir egzersiz yapilabilir. Bunun icin hergun 30-40 dakika sureyle hedef kalp hizinin % 50-80 nini saglayacak sekilde bir egzersiz yapilabilir.
Sporu sevmeyen kisilerde en iyisi yuruyus yapmaktir. Yuzme ve dans da spor yerine gecer. Haftada 3 kez 20-30 dakika dans yapmak faydali olur.
Sadece diyetle kan sekeri kontrol altinda olanlar seker hastasi olmayan bir kisi gibi spor yapabilir. Bu kisilerde egzersiz oncesi, egzersiz sirasi ve sonrasi yiyecek destegi gerekmez.
Insulin veya ilac (hap) kulllanan kisilerde egzersiz insulinin etkisini artirdigindan kan sekerinde dusme olabilir. Bu nedenle egzersiz oncesi ve sonrasi kan sekeri takibi gerekir. Ayrica insulin dozunda veya ilacta ayarlama yapmak gerekir.
Kalori harcamaya ornek verilecek olursa; bir dakikalik yuzme ile kadinlar 7.8, erkekler 11.6 kalori, bir dakikalik yuruyus ile kadinlar 6.6 kalori, erkekler 9.7 kalori harcarlar.
Egzersiz Oncesi ve Egzersiz Yaparken Alinacak Onlemler
Canli bir yuruyusten daha agir bir egzersiz yapilacaksa asagidaki kontroller mutlaka yapilmalidir:
a) Kan sekeri olcumu ve kontrolu saglanmalidir. Kan sekeri 250 mg/dl den fazla veya 70 mg /dl nin altinda ise egzersiz yapmayiniz.
b) 35 yas uzerindeyseniz kalp hastaligi ve tansiyon olup olmadigi degerlendirilmelidir
c) Sinir hasari (noropati) olup olmadigina bakilmalidir
d) Gozde retinopati olup olmadigina bakilmalidir
e) Bir yildir hic egzersiz yapmamis iseniz mutlaka doktor kontrolunden geciniz.
f) Grip, soguk alginligi veya baska hastaliginiz varsa egzersiz yapmayiniz
g) Idrarda keton varsa egzersiz yapmayiniz
h) Ac karna, uyku oncesi ve hemen yemek sonrasi egzersiz yapmayiniz. Yemekten 2 saat sonra egzersiz yapiniz.
i) Insulin yapiyorsaniz dozunu ayarlamak icin doktorunuzla gorusunuz.
j) Egzersiz sirasi ve sonrasi kan sekerinizi olcunuz
k) Kan sekeri dusuklugu ihtimaline karsi yaninizda seker veya baska gidalar bulundurunuz.
l) Egzersiz oncesi ve sonrasi bol su iciniz
m) Egzersiz sirsinda cok terliyorsaniz corap ve atletinizi veya giysinizi degistiriniz
n) Ic camasiri ve coraplarinizin % 100 pamuklu olmasina dikkat ediniz, naylon karisimi corap ve ic camasiri giymeyiniz.
o) Egzersiz sirasinda yaninizda kesme sekeri, su ve biskuvi bulundurunuz, sekeriniz duserse bunlari yersiniz.
Riskli kisilerde eforlu EKG veya talyum kalp sintigrafisi yapilmalidir.
Egzersiz yapanlar alkol almamalidir. Alkol kullananlarda kan seker dusuklugu ortaya cikar.
Mide bosalmasi gecikmis kisilerde egzersiz sirasinda kan sekeri dusebilir.
Sisman kisiler kosma gibi kas lifi yaralanmasi yapacak egzersizler yapmamalidir.
Yuzme en faydali egzersizdir.
Kan sekeri yuksek olan ve komplikasyonu olan hastalar agir egzersiz yapmamalidir.
Duruma Gore Onerilen Spor:
A) Ayaklarda hissizlik varsa ve ayak damarlari yetersiz ise:
Kosmamalidir
Yurume, bisiklet binme ve yuzme yapilabilir
Ayakkabilar ayaga uygun olmalidir
B) Gozlerde retinopati varsa;
Kosmamalidir
Karin ici basinci artiracak egzersiz yapilmamali, egilme hareketi yapilmamali, Hizli kafa hareketleri yapilmamalidir
C) Tansiyon yuksekligi ve gozde retinopati varsa;
Agirlik kaldirilmamali
Bacaklari calistiran egzersiz yapilmali
Kollari ve govdeyi calistirici egzersiz yapilmamalidir
Insulin Kullaniyorsaniz spor icin onerilenler sunlardir:
Yemek yedikten sonra egzersiz yapin, ac karna egzersiz yapmayin
Egzersiz oncesi, sirasi ve sonrasi kan sekerinizi olcunuz. Kan sekeri 250 mg/dl’nin uzerinde veya 70 mg/dl altinda ise egzersiz yapmayiniz
Uyku oncesi egzersiz yapmayiniz. Uyku oncesi egzersiz yaparsaniz uyurken kan sekeri dusuklugu olabilir.
Bisiklet veya yurume yapacaksaniz insulin enjeksiyonunu kolunuza yapiniz.
Egzersizden once ara ogun aliniz.